Panginoon ko at Diyos ko" - Ang Pagpapahayag ni Tomas kay Jesus at sa Ama na nasa Kanya**
---
#### **T1: Nag-iisa ba si Jesu-Cristo nang kaharap Siya ni Tomas?**
**S: Hindi. Hindi Siya nag-iisa.**
Ayon mismo sa turo ni Jesus sa Juan, ang Ama ay kasama Niya at nasa loob Niya.
**Juan 10:30** *“Ako at ang Ama ay iisa.”*
**Griyego:** **ἐγὼ καὶ ὁ πατὴρ ἕν ἐσμεν** *egō kai ho patēr hen esmen*
Ibig sabihin: Iisa kami sa layunin, kalikasan, at presensya.
**Juan 14:10** *“Hindi ka ba naniniwala na **ako ay nasa Ama at ang Ama ay nasa akin**? Ang mga salitang sinasabi ko sa inyo ay hindi galing sa akin. **Ang Ama na nananahan sa akin ang gumagawa ng Kanyang mga gawa**.”*
**Griyego:** **ὁ πατὴρ ἐν ἐμοὶ μένων** *ho patēr en emoi menōn* = "ang Ama na nananahan sa akin"
**Juan 14:9** *“Ang nakakita sa akin ay nakakita na sa Ama.”*
**Konklusyon:** Nang tumayo si Jesus sa harap ni Tomas, hindi Siya nag-iisa. Ang Ama ay nananahan sa Kanya.
---
#### **T2: Ano ba talaga ang sinabi ni Tomas, at kanino niya sinabi?**
**S:**
**Juan 20:26-28**
*26 Makalipas ang walong araw, nasa loob muli ng bahay ang mga alagad, at kasama nila si Tomas. Nakasara ang mga pinto, ngunit pumasok si Jesus at tumayo sa gitna nila at sinabi, “Sumainyo ang kapayapaan!”*
*27 Pagkatapos, sinabi Niya kay Tomas, “Ilagay mo rito ang daliri mo at tingnan mo ang mga kamay ko...”*
*28 **Sumagot si Tomas at sinabi sa Kanya: “Panginoon ko at Diyos ko!”***
**Griyego:**
**ἀπεκρίθη Θωμᾶς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ὁ κύριός μου καὶ ὁ θεός μου.**
*apekrithē Thōmas kai eipen autō: Ho kyrios mou kai ho theos mou.*
**Salin ng bawat salita:** "Sumagot si Tomas at sinabi **sa Kanya** - **αὐτῷ autō** = kay Jesus - Ang Panginoon ko at ang Diyos ko."
---
#### **T3: Detalyadong Paliwanag ng mga Griyegong Salita + Pinagmulan**
**S:**
| **Griyego** | **Pagbigkas** | **Kahulugan** | **Pinagmulan at Paliwanag** |
| --- | --- | --- | --- |
| **ὁ** | *ho* | Ang | Pantukoy. Ginagawang tiyak. "ANG Panginoon", "ANG Diyos" |
| **κύριος** | *kyrios* | Panginoon, Panginoong Maykapal, May Ari | Mula sa *kyros* = "kapangyarihan". Sa Lumang Tipang Griyego, ito ang ginamit para sa YHWH/PANGINOON. Pamagat ng Mesiyas. |
| **θεός** | *theos* | Diyos, Maykapal | Mula sa salitang ugat na "sagrado". Ito ang ginagamit sa Bagong Tipan para sa iisang tunay na Diyos. |
| **μου** | *mou* | ko / akin | Pag-aari. Personal. "Panginoon KO, Diyos KO" |
| **αὐτῷ** | *autō* | sa Kanya | Ito ang kausap = si Jesu-Cristo na nasa harap niya |
---
#### **T4: Ano ba talaga ang kinilala at ipinahayag ni Tomas? Itinama at Detalyadong Paliwanag**
**S: Kinilala ni Tomas na si Jesus ay hindi nag-iisa. Kinilala niya na ang Ama ay kasama Niya at nasa loob Niya. Kaya siya gumawa ng dalawang bahagi ng pagpapahayag sa iisang Personang kaharap niya.**
Dahil tinuro na ni Jesus ang *“Ako at ang Ama ay iisa”* **Juan 10:30** at *“ang Ama ay nasa akin”* **Juan 14:10**, naunawaan ni Tomas na kapag tinitingnan niya si Jesus, nakikita rin niya ang Ama.
Kaya ang ibig sabihin ng kanyang pag-amin ay:
1. **"Panginoon ko" - Ὁ κύριός μου**
Kinilala ni Tomas si **Jesu-Cristo mismo bilang PANGINOON** - ang nabuhay na Mesiyas, ang Anak ng Diyos, ang kanyang Panginoon at Hari.
2. **"Diyos ko" - ὁ θεός μου**
Kasabay nito, kinilala ni Tomas na **ang Ama ay nasa kay Cristo**. Dahil sinabi ni Jesus na *“ang Ama na nananahan sa akin”* **Juan 14:10**, nang makita ni Tomas si Jesus, nakita rin niya ang Ama.
Kaya ipinapahayag ni Tomas na **nakikita niya ang Ama na siyang Diyos, na kasama at nananahan kay Jesu-Cristo**.
Hindi dalawang Diyos ang ipinapahayag niya. Ang ipinapahayag niya ay **iisang Diyos na nahayag sa laman ni Jesu-Cristo**.
**Juan 12:45** *“At ang nakakita sa akin ay nakakita sa nagsugo sa akin.”*
**Colosas 2:9** *“Sapagkat sa Kanya nananahan ang buong kapuspusan ng pagka-Diyos sa anyong katawan.”*
**2 Corinto 5:19** *“Sa makatuwid, ang Diyos ay nasa kay Cristo na ipinagkakasundo ang sanlibutan sa Kanyang sarili”*
---
#### **T5: Bakit tinanggap ni Jesus ang sinabi ni Tomas at hindi Siya nagalit o nagtuwid?**
**S:** Dahil totoo ang sinabi ni Tomas.
**Juan 20:29** *Sinabi sa kanya ni Jesus, “Naniniwala ka na ba dahil nakita mo ako? Mapalad ang mga hindi nakakita ngunit naniniwala.”*
**Juan 20:31** *“Ngunit ang mga ito ay isinulat upang kayo ay maniwala na si Jesus ang Cristo, ang Anak ng Diyos, at sa paniniwala ninyo ay magkaroon kayo ng buhay sa pamamagitan ng Kanyang pangalan.”*
Hindi sinabi ni Jesus na "Huwag mo akong tawaging Diyos". Sa halip, pinagtibay Niya ang pananampalataya ni Tomas dahil sa wakas naintindihan na ni Tomas ang Juan 14: *ang Ama ay nasa Anak*.
Natupad din nito ang hula:
**Isaias 9:6** *“Sapagkat sa atin ay ipinanganak ang isang bata... at ang Kanyang pangalan ay tatawaging... Makapangyarihang Diyos, Walang Hanggang Ama, Prinsipe ng Kapayapaan.”*
**1 Timoteo 3:16** *“At walang pagtatalo, dakila ang hiwaga ng kabanalan: Ang Diyos ay nahayag sa laman”*
---
#### **T6: BUOD AT PINAGSAMANG SAGOT**
**T: Ano ang buong kahulugan ng Juan 20:28?**
**S:**
**Hindi nag-iisa si Jesu-Cristo** sa harap ni Tomas. Sinabi mismo ni Jesus: *“Ako at ang Ama ay iisa”* **Juan 10:30** at *“ang aking Ama ay nasa akin”* **Juan 14:10**.
Dahil dito, **naunawaan ni Tomas na si Jesus ay hindi nag-iisa, kundi kasama ng Kanyang Ama.**
Kaya ito ang ipinahayag niya sa iisang Personang kaharap niya:
**“Panginoon ko”** = Kinikilala niya si **Jesu-Cristo bilang PANGINOON**.
**“at Diyos ko”** = Kinikilala niya na **ang Ama na siyang Diyos ay nananahan kay Cristo**.
Sa madaling salita, **ipinapahayag ni Tomas na nakikita niya ang Ama na siyang Diyos, na kasama at nananahan kay Jesu-Cristo.**
Ito ang rurok ng Ebanghelyo ni Juan: **Ang makakita kay Jesus ay makakita sa Panginoon, at makakita sa Ama na Diyos na nasa Kanya.** **Juan 14:9**